‘De toekomst roept. Wij zijn er klaar voor’. Dat is het motto bij Vepa The Furniture Factory in Emmen. En als het aan dit meubelbedrijf ligt, dan is die toekomst circulairwaardevol maken wat waardeloos lijkt. letterlijk: eindeloos rondgaan lees meer…, groen en sociaal. Ook voor het onderwijs staan de deuren open. Wat kenmerkt dit circulaire koploperbedrijfbedrijf dat de ervaringen met circulair werken deelt met anderen, om samen van te leren. Dit koploperbedrijf blijft telkens betere manieren onderzoeken om spullen te kunnen maken en leveren, zonder afval, uitputting of vervuiling. lees meer… in de meubelbranche?
Eind februari 2025 is het Platform vmbo BWI met een groep docenten in Emmen te gast bij het Circulair Centrum en de fabriek van Vepa The Furniture Factory. Vepa produceert en refurbishtopknappen of reviseren. Een manier om de gebruiksduur van spullen te verlengen o.a. via hergebruik en controle van onderdelen uit afgedankte producten. lees meer… daar alle mogelijke meubels voor de inrichting van kantoren, scholen en zorginstellingen. Het bedrijf is onderdeel van de Fair Furniture Group, een groep van merken en mensen met dezelfde ambitie, namelijk: voortdurend streven naar nieuwe circulaire en duurzame oplossingen. Hoe ziet dat eruit?
Vanaf een terras met uitzicht over de grote fabriekshal, start de rondleiding. Riejander Deen, key-accountmanager, loodst de groep vervolgens over de werkvloer langs de gereedschapmakerij. ‘Wat hier gebeurt, is echt handwerk en vakmanschap’, vertelt Riejander. ‘Hier maken we al onze eigen gereedschappen en las- en stansmallen. Machines maken we niet zelf, maar de rest wel.’
‘We gebruiken onder andere staal voor onze meubelen. Bij de fabricage blijven altijd restanten over en soms gaat er wat mis. In een pers die uit een autosloperij komt, persen we dat restmateriaal hier samen en brengen het naar een gieterij in de buurt, die het omsmelt het tot onderdelen voor onze tafels. Voor een kilo aangeleverd staal krijgen we weer een kilo terug. Dat past perfect in ons doel om een afvalloze fabriekfabriek die (bijna) zonder afval werkt. Ontstaat er toch afval? Dan is het doel om dit weer waardevol te maken, bijvoorbeeld in nieuwe producten lees meer… te zijn.’
‘Ook voor materialen en onderdelen die overblijven na het demonterenuit elkaar halen lees meer… of opknappen van meubels zoeken we nieuwe toepassingen. Bijvoorbeeld via de samenwerking met Zooi.nl, een webshop die allerlei interieur items verkoopt, gemaakt van onze restmaterialen. Upcycleniets maken van afgedankte spullen zodat het daarna van betere kwaliteit is, bijvoorbeeld omdat het er mooier uitziet of beter werkt dan ervoor. Bron: Woordenboek van Nieuwe Woorden lees meer… voorkomt zo ook afval.’
Naast de bekende stalen meubels ontwikkelt Vepa alternatieven van biobasedlevend en gegroeid, en daarna geoogst om te verwerken in materialen en producten lees meer… materialen. Het bedrijf onderzoekt daarvoor actief nieuwe toepassingen. ‘Oude’ machines zijn daarbij behulpzaam. Riejander laat een machine zien die voorheen glasvezel weefde. Die is nu aangepast op vlasEen gewas dat van oudsher groeit op Nederlandse bodem. De zaden zijn een bron van lijnzaadolie. De vezels van vlas zijn een grondstof voor linnen en plantaardige isolatiewol. lees meer…. ‘Daar kun je hele mooie kolompoten voor tafels van maken. Normaliter zijn die kolompoten van staal, maar het kan dus ook met vlas. We zijn nu aan het onderzoeken wat we nog meer van vlas kunnen maken.’
Ook hennepvezelrijk gewas dat op Nederlandse akkers groeit met vele toepassingen, o.a. in textiel en voeding. Hennepvezel is ook geschikt als isolatiemateriaal. lees meer… biedt nieuwe productmogelijkheden, het materiaal groeit in de regio. ‘Hennep groeit op de Drentse en Groningse akkers, aldus Riejander. ‘We krijgen de hennepvezels als platen binnen, geïnjecteerd met een bio-bindmiddeleen stof afkomstig uit de levende natuur, die vloeistoffen dikker en stevig maakt lees meer…, dat biologisch afbreekbaarnatuurlijk opneembaar, kan als voedsel dienen voor microben, zoals bacteriën en schimmels. Let op: biologisch afbreekbaar zegt niets over hoe snel dit gebeurt. Laat verpakkingen van biologisch afbreekbaar materiaal daarom niet rondzwerven. Voorkom z… lees meer… is. De platen worden voorverwarmd in een oven en dan vier-dubbeldik in een vorm geperst, bijvoorbeeld voor kuipstoelen. Die kuipen bakken we als geheel af’.
‘Op zoek naar een mooie uitstraling voor de hennep stoelen, kwamen we uit bij een koffiebranderij. Die had een grote partij koffiezakken over. Door die zakken mee te bakken krijgen de stoelen een uniek patroon. We onderzoeken nu hoe we deze methode ook op andere producten van hennep kunnen toepassen.’
‘We experimenteren voortdurend. Hier staat een kast, ook van hennep gemaakt, maar deze toepassing vraagt nog verder onderzoek. Wie weet krijgen we deze kast binnenkort ook zo sterk dat we die kunnen gaan verkopen’.
In de transporthal staan grote partijen meubilair klaar voor vervoer. ‘Wij krijgen hier tafels, stoelen, bureaus en andere werkplekken terug, ook van andere merken die we hier refurbishen. Dat betekent niet dat het vervolgens Vepa-artikelen zijn. Deze meubels krijgen het label Fair Furnished: dat laat zien dat het product onder eerlijke omstandigheden en onder de meest hoogwaardige condities is gerevitaliseerd. Als je ze bekijkt zien ze er als nieuw uit, maar ze hebben inmiddels wel een tweede of derde leven.’
Steeds meer bedrijven, de overheid en andere organisaties schaffen het liefst refurbished meubels aan. Of ze laten hun eigen werkplekken refurbishen. Wij reparereniets wat kapot is, weer heel maken. Bijvoorbeeld door een onderdeel te vervangen, een verbinding te herstellen of de afwerking te verzorgen. lees meer…, vervangen onderdelen, schakelen waar nodig een stoffeerderij in en zorgen dat het er weer als nieuw uitziet.’
Het hoogste en nieuwste gedeelte van de fabriek is het Circulair Centrum. ‘Hier krijgen bestaande meubels een tweede leven’, vertelt Riejander. ‘Klanten met oud meubilair weten ons inmiddels te vinden. En als we nieuw meubilair leveren, vragen we altijd of we het oude mee kunnen nemen.’
In het Circulair Centrum is een ruimte ingericht voor leerlingen van de Praktijkschool Emmen. ‘Ze leren hier ambachtelijke vaardigheden. Maar ook meer algemene vaardigheden zoals op tijd komen, samenwerken en opdrachten uitvoeren. Dit is gewoon onderdeel van hun curriculum, net als Nederlands en rekenen.’
‘Het educatieve aspect, de samenwerking met het onderwijs, vinden wij heel belangrijk’
Het raam kijkt uit op het GreenField, een circulaire speeltuin waar geëxperimenteerd wordt met gewassen. ‘Op de Akker van de Toekomst telen we planten waar we kleurstoffen uit kunnen extraheren. Het is een groot project, dat we samen met het mbo doen, minimaal vijftien mbo-studenten leren hier in de praktijk. Dat educatieve aspect, die samenwerking met het onderwijs, vinden wij heel belangrijk. Het werkt naar twee kanten want de bevindingen van de studenten leveren voor het bedrijf interessante informatie op.’ Het GreenField is ook toegankelijk voor de lokale gemeenschap, voor evenementen en om groente te verbouwen.
Enkele docenten vertellen na afloop van de rondleiding hoe ze op school aandacht schenken aan circulariteitslim omgaan met spullen en grondstoffen, en afval voorkomen, zodat er niks van waarde verloren gaat lees meer…. Zoals op het Hondsrug College in Emmen. ‘We bekijken of we de materialen kunnen hergebruikeniets opnieuw gebruiken, door een ander of in een andere toepassing lees meer… van werkstukken die de leerlingen maken, maar niet mee naar huis nemen.’
Docenten van RSG Tromp Meesters uit Steenwijk nemen hun leerlingen mee naar de kringloop om daar meubels op te halen: ‘Met een creatief houtbedrijf gaan we daarmee aan de slag.’ Ook het Gomarus College Groningen brengt regelmatig een bezoekje aan een kringloopwinkelwinkel waar je spullen kunt brengen en kopen, zodat ze langer in gebruik blijven lees meer…. ‘De leerlingen vinden het geweldig om meubels uit te zoeken, te demonteren, te schuren, te repareren, te lakken en te schilderen.’
Rekening houden met duurzaamheideen betere plek maken voor iedereen en alles wat leeft, nu en in de toekomst, op onze planeet Aarde lees meer… en circulariteit, dat is een onderwijsvernieuwing die fundamenteel is en toekomstgericht. En die tegelijkertijd heel leuk is en veel voldoening geeft bij de invulling ervan. Kijk hier voor meer inspiratie.