1001 GOEDE REDENEN OM TE LEREN REPAREREN IN HET VMBO

Proef circulair maakonderwijs

Wat zijn de ervaringen met circulair bestellen voor het maakonderwijs? Bekijk hier de resultaten van een korte proef rondom circulair bestellen door docenten die het vmbo-profiel Bouwen Wonen Interieur verzorgen.

Deze proef in najaar 2025 vormde het sluitstuk van een impactvolle samenwerking tussen het RWS-programma Circulair Ambachtscentrum en het landelijke Platform vmbo BWI. Sinds de start in najaar 2023 zijn hier mooie stappen gezet voor het structureel integreren van circulair werken in dit maakonderwijs.

Uitvoeringspartner ikcirculeer inventariseerde eerst de ervaringen en wensen van zo’n 150 BWI-docenten ten aanzien van reparatie en hergebruik in hun lessen. Ruim 70% van hen gaf aan positief te zijn over (meer) duurzaam en circulair lesgeven. Alleen kwam dat in de dagelijkse lespraktijk nog niet zomaar tot stand. Ondersteuning was welkom.

Sindsdien zijn er interessante resultaten geboekt, zoals:

  • Circulariteit en duurzaamheid zijn opgenomen in de exameneisen van de verplichte BWI-profielvakken. En een veel gekozen keuzevak zoals Meubelmaken omvat nu ook meubels leren repareren. Dat betekent dat alle vmbo-leerlingen die vanaf schooljaar 2025-2026 het profiel Bouwen Wonen Interieur (zijn) gaan volgen, kennis dienen te maken met circulair werken.
  • Het Platform vmbo BWI heeft nieuwe lesmaterialen ontwikkeld op basis van hergebruik van materialen en meubels. Zoals het nieuwe lesmateriaal over het upcyclen van een meubelstuk, compleet met lesvideo’s over verbindingen herstellen, kapotte onderdelen vervangen en een meubel gaaf afwerken.
  • Regiobijeenkomsten voor BWI-docenten vonden plaats op locaties waar circulair werken zichtbaar en tastbaar is. In voorjaar 2025 lieten meer dan 100 docenten, plus een vertegenwoordiging van CITO, zich inspireren bij ROVA in Zwolle, MAAK Haarlem, Duurzaamheidsplein Oss, Vepa The Furniture Company in Emmen of het Hout- en MeubileringsCollege i.s.m. Milieupark + De Her in Rotterdam.
  • Dit online inspiratiemagazine circulair-meubelonderwijs.nl doet verslag van die locatiebezoeken met mooie foto’s. Onder de kop Zelf aan de slag vind je daar ondermeer: een woordenlijst van veelgebruikte circulaire begrippen in eenvoudige taal, ervaringen en tips van BWI-docenten, plus linkjes naar korte films voor meer circulariteit in de lessen. Ter promotie van dit online magazine heeft het Platform vmbo BWI ook een papieren krant laten ontwikkelen.
  • De masterclasses die circulariteit centraal stelden waren volgeboekt tijdens de landelijke docentendag van het Platform vmbo BWI in juni 2025. Een meubel- en interieurbouwbedrijf inspireerde daar zo’n 300 docenten met visie en mogelijkheden om meubels op te knappen met lokale reststromen. Bij een gereedschapsbedrijf maakten de BWI-docenten pijl-en-bogen van bedbodemlatjes met een dominofrees. Deze combinatie van oude materialen en nieuwe technieken zorgde voor speelse duurzaamheid in het vak.

Circulair maken staat nu in de BWI-eindtermen, het is verwerkt in lesmaterialen en werd tijdens docentenbijeenkomsten ervaren. En het staat centraal in dit online inspiratiemagazine circulair-meubelonderwijs.nl plus papieren krant. Voor structureel meer circulariteit in de vmbo-lessen Bouwen Wonen Interieur, zijn de condities in de afgelopen jaren wel gecreëerd. In het najaar van 2025 is hieraan nog een extra zetje gegeven. Met als praktisch doel: het leveren van tweedehands meubels en materialen vanuit circulaire ambachtscentra aan vmbo-scholen tot stand brengen voor reparatie en hergebruik in de lessen. De resultaten daarvan zijn medio november 2025 gepresenteerd aan docenten, BWI-regiocoördinatoren en betrokkenen van Circulaire Ambachtscentra.